પ્રેગ્નન્સી દરમિયાન આ બાબતને નજરઅંદાજ કરી તો ક્રોનિક બીમારીઓનું થશે જોખમ, આયુર્વેદની સલાહ

Proteinuria Meaning, Causes and Prevention: ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન મૂત્રમાં પ્રોટીનની તપાસ નિયમિત પ્રેગ્નન્સી દેખભાળનો એક હિસ્સો છે. ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન પેશાબમાં પ્રોટીનનું ઉત્સર્જન બેગણુ થઇ જાય છે અને સામાન્ય મહિલાઓમાં તે 150મિગ્રા/24hની સરખામણીએ 300મિગ્રા/24 h સુધી પહોંચી શકે છે.

અમેરિકન કોલેજ ઓફ ઓબ્સટેટ્રિક્સ એન્ડ ગાયનેકોલોજી (The American College of Obstetricians and Gynecologists) અનુસાર, જો 24 કલાકના કલેક્શનમાં યૂરિન પ્રોટીન (Urine Protein)નું ઉત્સજર્ન 300 મિગ્રાથી વધારે છે તો પ્રોટીન/ક્રિએટિનિનનો રેશિયો ≥0.3mg/mg છે અથવા ટેસ્ટમાં તે યૂરિન ડિપસ્ટિક પર 2+ અથવા વધારે રિડિંગ દર્શાવે છે. તેને ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન પ્રોટીનુરિયા અથવા પેશાબમાં હાઇ પ્રોટીન તરીકે પરિભાષિત કરવામાં આવે છે.

જાણો, પ્રેગ્નન્સીમાં પેશાબમાં પ્રોટીનના ઉત્સર્જનમાં વૃદ્ધિના કારણો, તેના જોખમી કારકો, લક્ષણ અને ગર્ભાવસ્થામાં તેનો ઇલાજ કેવી રીતે કરી શકાય છે.

(તસવીરોઃ પિક્સાબે.કોમ, ફ્રિપિક.કોમ)

​હાઇ પ્રોટીન શું હોય છે?

ગર્ભાવસ્થામાં પ્રોટીનુરિયા આપમેળે વધી જાય છે. ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન લોહીની માત્રા વધવાના કારણે પેશાબમાં પ્રોટીનનું ઉત્સર્જન બેગણુ વધી જાય છે. વધારે બ્લડ વોલ્યૂમના કારણે યૂરિયા અને ક્રિએટિનિન સીરમની માત્રા ઘટી જાય છે અને પ્રોટીન ઉત્સર્જન વધી જાય છે.

​પ્રોટીનની માત્રા વધવાના કારણો?

પ્રેગ્નન્સી અગાઉ થયેલી ક્રોનિક કિડની ડિઝિઝ, ક્રોનિક હાઇપરટેન્શન અથવા ટાઇપ-1, ટાઇપ-2 ડાયાબિટીસ મેલિટસ પણ ગર્ભાવસ્થાના શરૂઆતના ચરણોમાં (ગર્ભધારણના 20 અઠવાડિયાની અંદર) ક્રોનિક પ્રોટીનુરિયાનું કારણ હોઇ શકે છે. ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન યુટીઆઇ પણ યૂરિન પ્રોટીનના સ્તરમાં અમુક સમય સુધી વૃદ્ધિનું કારણ બની શકે છે. પ્રીક્લેમ્પસિયા ગર્ભાવસ્થા બાદના ચરણોમાં પ્રોટીનુરિયાનું કારણ બની શકે છે. આ સ્થિતિમાં પ્રેગ્નન્ટ મહિલાને હાઇ બીપી થઇ જાય છે.

​જોખમી કારકો ક્યા ક્યા હોય છે?

કેટલાંક જોખમી કારકો જે ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન યૂરિનમાં હાઇ પ્રોટીનની સંભાવના વધારી શકે છે. તેમાં –

  • એકથી વધુ વખત પ્રેગ્નન્સી ધારણ કરી હોય
  • અગાઉની પ્રેગ્નન્સીમાં પ્રીક્લેમ્પસિયા રહ્યું હોય
  • 35 વર્ષથી વધારે ઉંમર
  • મેદસ્વિતા (બીએમઆઇ 30થી વધુ)
  • સ્વાસ્થ્ય સ્થિતિ જેમ કે હાઇ બીપી અથવા ડાયાબિટીસ

​લક્ષણો અને ઇલાજ

  • હાઇ પ્રોટીનના લક્ષણોમાં ફીણવાળો પેશાબ થવો
  • હાથ, પગ, પેટ અથવા ચહેરા પર સોજા
  • ઝડપથી અને વારંવાર પેશાબ થવો
  • ઉબકા અને ઉલટી
  • રાત્રે માસપેશીઓમાં સોજા

પ્રોટીનુરિયા કોઇ બીમારી નથી પરંતુ ગર્ભવતી મહિલાઓમાં વિભિન્ન કારકો અને ચિકિત્સા સ્થિતિઓના કારણે થતી એક કન્ડિશન છે. જો કે, પેશાબમાં પ્રોટીનની માત્રને લઇને સતર્ક રહેવું જોઇએ. જો પેશાબમાં પ્રોટીનના સ્તરમાં સામાન્ય વૃદ્ધિ થઇ છે, તો નોર્મલ ડાયટ અને લાઇફસ્ટાઇલમાં બદલવા કરવાથી ફાયદો થઇ શકે છે. હાઇ બ્લડપ્રેશર અને ઇન્ફેક્શન જેવી સ્થિતિ દરમિયાન પ્રોટીનુરિયાને ઠીક કરવા માટે દવાઓ આપવામાં આવે છે. ડોક્ટર લાઇફસ્ટાઇલમાં બદલાવનો સૂઝાવ પણ આપી શકે છે. જેમ કે, વ્યાયામ કરવો અને યૂરિનમાં પ્રોટીનના સ્તરને ઘટાડવા માટે અમુક ખાદ્ય પદાર્થોનું સેવન ના કરવું.

​આયુર્વેદ શું કહે છે?

બેંગ્લોરના જીવોત્તમ સ્વાસ્થ્ય કેન્દ્રના આયુર્વેદિક ડોક્ટર શરદ કુલકર્ણી (Dr Sharad Kulkarni)અનુસાર, ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન પ્રોટીનુરિયાને અટકાવવું મુશ્કેલ હોય છે. પરંતુ તેના કારણો અને આગળના પ્રભાવોને નિયંત્રિત કરવા માટે આ ઉપાયો અજમાવી શકો છો.

  • બ્લડશુગર લેવલની નિયમિત તપાસ કરાવો
  • હેલ્ધી ડાયટ લો
  • ગર્ભાવસ્થાને અનુકૂળ શારિરીક એક્સસરાઇઝ
  • આહારમાં નમક અને પ્રોટીનનું નિયંત્રિત સેવન કરો
  • સ્વસ્થ વજન જાળવી રાખો, ખાસ કરીને ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન કારણ કે વધારે વજન વધવાથી ગર્ભાકાલિન ડાયાબિટીસ અથવા પ્રીક્લેમ્પસિયાનું જોખમ વધી શકે છે
  • પુરતો આરામ કરો
  • વધારે પાણી અને તરલ પદાર્થોનું સેવન કરો

નોંધઃ આ લેખ માત્ર સામાન્ય જાણકારી માટે છે, તે કોઇ પણ પ્રકારે દવા કે ઇલાજનો પર્યાય હોઇ શકે નહીં. વધુ માહિતી માટે તમારાં ડોક્ટરનો સંપર્ક કરો

Source link